Επιλογή Eyelands: Αστικά Φαράγγια, του Εμμανουήλ Πάσουλα

επιλογή

 

Αστικά Φαράγγια

M’ αρέσει μετά από μια ωραία βραδιά στο Κέντρο με καλή παρέα, μπόλικες μπύρες κι ακόμα πιο πολλή κουβέντα να επιστρέφω με τα πόδια. Εχω πολλές εναλλακτικές, όλες εξίσου ανηφορικές. Η οδός Κερκύρας είναι μια από αυτές και μάλλον ο βέλτιστος συνδυασμός σχετικά ομαλής κλίσης χωρίς σκαμπανεβάσματα, αλλά και χωρίς να διαγράφω μεγάλο τόξο.
Ήταν αρκετά περασμένα μεσάνυχτα εκείνη τη φορά που επέστρεφα και η Κερκύρας ήταν εντελώς σκοτεινή κι έρημη. Πάντα έχω μια περίεργη αίσθηση όταν ανεβαίνω αυτόν το δρόμο, που μάλλον οφείλεται στο γεγονός ότι έχει συνεχόμενα μέτωπα από πολυκατοικίες έξι ορόφων που σου δίνουν την αίσθηση ότι κινείσαι στον πάτο ενός μεγαλειώδους φαραγγιού. Η κορυφογραμμή των κτηρίων είναι συνεχόμενη και επιβλητική όπως διαγράφεται στο ημίφως του αθηναϊκού ουρανού (ο οποίος δεν σκοτεινιάζει ποτέ εντελώς) και διακόπτεται ελάχιστες φορές, ουσιαστικά σχεδόν αποκλειστικά στις διασταυρώσεις. Ακόμα όμως και τα μέτωπα των δρόμων που την συναντούν οριζόντια εχουν αντίστοιχο ύψος, τουλάχιστον στην απόληξή τους σε αυτήν, κι επιπλέον λόγω του περίεργου ρυμοτομικού της περιοχής δεν έχουν προοπτική- επιτείνοντας την αίσθηση ενός αναπόδραστου φαραγγιού, που το μόνο που μπορείς να κάνεις είναι να το διασχίσεις βλέποντας πάντα λίγες δεκάδες μέτρα μπροστά σου- δηλαδή το επόμενο ανηφορικό κομμάτι. Δεν υπάρχει άλλωστε κανένα πλάτωμα που να σου δίνει την αίσθηση ότι μπορείς να ξαποστάσεις ή να σταθείς ενώ ακόμα κι ένα διώροφο σπιτάκι με αυλή είναι σκαρφαλωμένο σε ένα βράχο πέντε μέτρων, σαν ένας καλά οχυρωμένος πύργος.
Τα μεγάλα δέντρα με τις σκοτεινές φυλλωσιές τους εντείνουν την αίσθηση της μοναξιάς έτσι όπως κρύβουν τα διαμερίσματα των πάνω ορόφων, τα οποία φαντάζουν πάντα σκοτεινά κι έρημα πίσω από τα μπαλκόνια με τις τέντες- που είναι εκεί για προστασία από τον ήλιο, αλλά τελικά μάλλον από τα βλέμματα των ανθρώπων. Ουσιαστικά, αν μισοκλείσεις τα μάτια, αυτό το συνονθύλευμα από παράθυρα, ντουβάρια, εξώστες, τέντες και γλάστρες δεν θα διέφερε από τα απότομα, καλλυμένα με βλάστηση πρανή ενός πραγματικού φαραγγιού- ούτε θα ήταν λιγότερο απροσπέλαστα. Αν έβαζα τις φωνές, δεν θα έμεναν λιγότερο ασυγκίνητα από τα σκληρά βράχια ενός γκρεμού, όπου το πολύ πολύ να αναδευόταν κάποιο πλάσμα που θα κούρνιαζε σε μια σχισμή του βράχου- τουλάχιστον εκεί θα μου απαντούσε ο αντίλαλος της φωνής μου. Μες στον ατελείωτο αστικό ιστό, ο καθένας μας έχει τις δικές του οικείες περιοχές, διάσπαρτες εδώ κι εκεί, όπου για να πάει από τη μία στην άλλη, πρέπει να διασχίσει απόκρημνα και αναπόδραστα φαράγγια προσέχοντας διαρκώς τα νώτα του, μήπως δεχθεί επίθεση από κάποιον άγνωστο.
Ίσως στο μέλλον αυτό να συμβεί κυριολεκτικά και καθόλου μεταφορικά. Συνηθίσαμε εδώ και κάμποσους αιώνες να βιώνουμε μια αύξηση του πληθυσμού με γεωμετρική πρόοδο και μια αντίστοιχη ανάπτυξη των πόλεων. Πώς θα είναι άραγε αν συμβεί μια δραματική μείωση του πληθυσμού; Θα μπορούσε πχ ο καπιταλισμός, για να λύσει την καπιταλιστική κρίση που μαίνεται εδώ και κάμποσα χρόνια, να καταφύγει σε λογικές Μαλθούς- εκμεταλλευόμενος και την αδράνεια των εργαζομένων, που αφού σταμάτησαν να ονειρεύονται συλλογικά, κατέληξε ο καθένας μόνος, αδύναμος και αναλώσιμος στο διαμέρισμα- λαγούμι του.
Μια Αθήνα με το σημερινό αστικό ιστό των 4.000.000 κατοίκων πώς θα ήταν με 400.000 κατοίκους; Θα κατοικούσαν εδώ κι εκεί σε μια ομαλή διασπορά, ο καθένας περιστοιχιζόμενος από εννιά δέκα διαμερίσματα άδεια, που θα τα εκμεταλλευόταν με κάποιον τρόπο; Ή θα μέναν σε κοινότητες υψηλής πυκνότητας, που μεταξύ τους θα παρεμβάλλονταν εκτεταμένες εκτάσεις εγκαταλελειμμένου αστικού ιστού; Και πώς θα ήταν αυτές οι εκτάσεις άραγε, όταν η φύση, σε διάστημα κάποιων αιώνων, με πυκνή βλάστηση και με άγρια ζώα επαναδιεκδικήσει αυτά που βίαια της αφαιρέθηκαν από την επιφάνεια κι από τα σπλάχνα της; Κάτι τέτοιο θα συνέβαινε, αφού οι μονίμως σκιασμένοι δρόμοι δύσκολα θα μπορούσαν να καλλιεργηθούν. Θα μπορούσε ίσως να συμβεί κάτι τέτοιο στις ηλιόλουστες ταράτσες, ιδίως σε αυτές που θα μπορούσαν να επικοινωνήσουν σε σημαντικό αριθμό μεταξύ τους- κάτι σαν τους κρεμαστούς κήπους της Βαβυλώνας δηλαδή- ενώ από κάτω, στους δρόμους και στα διαμερίσματα, η φύση θα οργίαζε και τα αγρίμια θα κυριαρχούσαν. Τότε οι δρόμοι που θα συνέχιζαν να χρησιμοποιούνται προκειμένου να συνδέουν τις εναπομείνασες κοινότητες, θα είναι πραγματικα φαράγγια, επιβλητικά κι επικίνδυνα.
Λίγες ημέρες μετά, ημέρα απεργίας, κατέβαινα πρωί για να πάω στην προσυγκέντρωση στην Κάνιγγος με την προσμονή άλλης μιας μεγάλης διαδήλωσης. Ήταν μια ηλιόλουστη ημέρα και απολάμβανα και το περπάτημα και το φραπέ που είχα πάρει. Πρώτη φορά κατέβαινα την Κερκύρας ημέρα και είχα εντυπωσιαστεί από τις όμορφες ακακίες με τα πλούσια φυλλώματα και τις όμορφες φωτοσκιάσεις που αυτά κάνανε. Η έκπληξή μου έγινε ακόμα μεγαλύτερη, όταν συνειδητοποίησα ότι στο βάθος της Κερκύρας μπορούσα να δω την καταγάλανη θάλασσα να στραφταλίζει στο δυνατό πρωϊνό ήλιο. Ένιωσα πως η «πρόβλεψή»μου για την εποχή που θα διέσχιζα την έρημη Κερκύρας προσέχοντας για αγρίμια και ληστές στις κουφάλες που κάποτε ήταν διαμερίσματα είχε χαθεί σαν σκιά στο φως του ήλιου.
**
Μανώλης Πάσουλας
Γεννήθηκε το 1981 στο Γαλάτσι στο οποίο μεγάλωσε και κατοικεί μέχρι
σήμερα. Φοίτησε στην σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ΕΜΠ την οποία ολοκλήρωσε
το 2005. Κατά την διάρκεια των σπουδών του ασχολήθηκε με την έκδοση μιας
συλλογικής περιοδικής έκδοσης «Η Άλλη Όψη». Από το 2007 εργάζεται σε
αρχιτεκτονικό γραφείο και παράλληλα συμμετέχει σε αρχιτεκτονικούς
διαγωνισμούς, διερευνώντας τη βιωματική σχέση των κατοίκων με τον Δημόσιο
Χώρο της πόλης. Στον ελεύθερο χρόνο του ασχολείται με το πλάσιμο
χιουμοριστικών μορφών από πηλό. Είναι τακτικός αναγνώστης Ελλήνων και ξένων
συγγραφέων (πολύ αγαπημένοι του είναι οι Ντοστογιέφσκι, Στάινμπεκ, Γκυ ντε
Μοπασάν, Καζαντζάκης, Σκάρος κι από τον χώρο του φανταστικού οι Πόε,
Μπόρχες, Λάβκραφτ, Φίλιπ Ντικ).

*

Η  σειρά ανάρτησης των επόμενων ιστοριών:

 

Συνάντηση στα όρια δύο κόσμων – Ισίδωρος Μαυρογεώργης

Η Ελλάδα στα χρόνια της κρίσης – Χριστίνα Δεμερτσίδου

Λούκουλος – Κωνσταντίνος Αυγερινάκης

Μηνύματα S.O.S! – Νατάσσα Θάνου

Asphyxia -Γεωργία Μαμά

Φαύλος κύκλος – Άννα Καρακατσάνη

Υπάρχει τρόπος – Φώτης Πάλλης      

Advertisements