Μαρία Καλογεράκη-Βεζυριάνα: συνέντευξη στο eyelands

Η συγγραφέας που κατέκτησε το πρώτο βραβείο στον 6ο διεθνή διαγωνισμό διηγήματος μιλάει -από το νησί της, την Χίο- στο «νησί» μας.

Όπως κάθε χρόνο μιλάμε (συνήθως εξ αποστάσεως) με τον πρώτο νικητή του διαγωνισμού του eyelands και αυτή τη χρονιά είναι η Μαρία Καλογεράκη – Βεζυριάνα που πήρε το πρώτο βραβείο, με την «Σπάνια Αμερικάνα» της. Τι ακριβώς είναι αυτή η σπάνια αμερικάνα θα το μάθετε όταν διαβάσετε τη συλλογή «Ιστορίες με χρώματα» που κυκλοφορεί το Νοέμβριο. Εκτός αν περιμένετε αρκετά ως το επόμενο καλοκαίρι όταν θα δημοσιευθεί στο eyelands. Προσωπικά περιμένω να γνωρίσω και από κοντά την Μαρία Καλογεράκη-Βεζυριάνα όταν θα της δώσουμε το αγγελάκι -το καθιερωμένο βραβείο για τον πρώτο νικητή του διαγωνισμού, στις 27 Νοεμβρίου στο Polis Art Cafe στην παρουσίαση της συλλογής. Και ελπίζω ότι με τον ερχομό της στην Κρήτη -άλλο ένα… παρεπόμενο του πρώτου βραβείου- θα έχουμε άλλη μια,  «ζωντανή» αυτή τη φορά, συζήτηση.

 

Πώς νιώσατε όταν μάθατε για τη βράβευσή σας;img_20161023_130746
Χάρηκα πάρα πολύ όπως είναι φυσικό. Πίστευα ότι το κείμενο μου θα είναι στην επιλογή του eyelands.gr, γιατί ήταν ένα πρωτότυπο κείμενο ως προς την προσέγγιση του θέματος του διαγωνισμού και με έντονο συναισθηματικό περιεχόμενο, που θα μπορούσε να σταθεί αφορμή για νοσταλγικές αναδρομές στο παρελθόν του κάθε αναγνώστη και συγκεκριμένα στην παιδική ηλικία, όπου όλα είχαν μια αγνότητα σε αντίθεση με τις παράξενες, όντως, μέρες στις οποίες ζούμε. Το πρώτο βραβείο ήρθε να επιβεβαιώσει αυτή μου την αίσθηση και για μένα αυτό σημαίνει ότι έγραψα ένα κείμενο που κατάφερε να μιλήσει στην καρδιά του αναγνώστη.
Υπάρχει ένα εντυπωσιακό στοιχείο στο βιογραφικό που μας έχετε στείλει, το γεγονός ότι αρχίσατε να γράφετε διηγήματα πριν από μόλις δύο χρόνια. Πως αποφασίσατε να ξεκινήσετε το γράψιμο;
Όταν φανταζόμουν τον εαυτό μου στο μέλλον, είχα μια εικόνα, ότι όταν θα είχα περισσότερο χρόνο, θα ήμουν σε ένα μέρος κοντά στη θάλασσα, όπου θα μπορώ να χαίρομαι την Ανατολή και τη Δύση του ήλιου και θα μπορώ να γράφω. Πολύ συχνά ένιωθα την ανάγκη να καταγράψω αυτά που ένιωθα, περισσότερο σε στιγμές που είχα κάτι το οποίο έπρεπε να διαχειριστώ εσωτερικά. Αυτή η ανάγκη έπαιρνε τη μορφή ενός ημερολογίου, ή ενός ποιήματος, τα οποία λειτουργούσαν σαν ένα μέσο εκτόνωσης εκείνης της στιγμής. Παράλληλα με γοητεύουν οι ανθρώπινες σχέσεις και οι ανθρώπινες ιστορίες και επίσης έχω πλούσια φαντασία και έντονο προβληματισμό για τα όσα συμβαίνουν γύρω μου. Πριν δυο χρόνια, ψάχνοντας να ξεκινήσω μια καινούρια δραστηριότητα, δοκίμασα τα σεμινάρια δημιουργικής γραφής. Εκεί κατάλαβα, ότι δοθείσης της αφορμής, ένα δημιουργικό μου κομμάτι που δεν είχε καλλιεργηθεί περισσότερο μέχρι τότε, βγήκε στην επιφάνεια.
img_20161023_131645-1Ποιες οι σκέψεις, οι αφορμές που σας οδήγησαν να γράψετε το συγκεκριμένο διήγημα, την «Σπάνια Αμερικάνα»; Υπήρχαν προσωπικά βιώματα πίσω από τη ιστορία αυτή;
Μόλις διάβασα το θέμα του διαγωνισμού, αυτόματα μου ήρθαν στο μυαλό οι πολύχρωμες μπίλιες του αδελφού μου, τις οποίες λαχταρούσα με πάθος, αλλά ως κορίτσι δεν είχα την ευκαιρία να παίζω. Θεωρούνταν καθαρά αγορίστικο παιχνίδι όταν ήμουν μικρή. Επομένως ναι, τα προσωπικά βιώματα της παιδικής μου ηλικίας ήταν το έναυσμα για την ιδέα της σπάνιας Αμερικάνας. Από κει και πέρα τα χρώματα ενέχουν ποικίλους συμβολισμούς, θετικούς και αρνητικούς, συνδέονται με ταυτότητες, με συναισθήματα, με ήθη και έθιμα, με το φυσικό κόσμο, μπορεί να είναι αιτία στιγματισμού, φανατισμού, διχόνοιας αλλά και απίστευτης ομορφιάς και ψυχικής ανάτασης. Στο κείμενό μου υπάρχει το χρώμα στον παιδικό κόσμο, που γίνεται αντιληπτό σε ένα πραγματικό επίπεδο, σαν μια ιδιότητα του φυσικού κόσμου και το χρώμα στον ενήλικο κόσμο, όπου παίρνει πιο συμβολικές διαστάσεις, ανάλογα δηλαδή αν μιλάμε για συναισθηματικές αποχρώσεις, πολιτικές, κοινωνικές κλπ. Υπάρχει και ένα στοιχείο αλληγορίας σε σχέση με την πολιτική και κοινωνική κατάσταση της χώρας μας και το πολιτικό αδιέξοδο που βιώνουμε, ενώ δηλαδή αλλάζουν τα «χρώματα», οι πολιτικές παραμένουν ίδιες και ο κόσμος δεν ξέρει πια σε τι να ελπίζει. Τελικά συνειδητοποιεί κανείς ότι οι πράξεις μετράνε. Άλλωστε και ο ήρωας στην ιστορία μου, με το να χαρίσει τη σπάνια μπίλια του, μια πράξη έμπρακτης προσφοράς, έδωσε την ευκαιρία στο φίλο του να ελπίζει για κάτι καλύτερο. Όμως αυτές οι πράξεις προϋποθέτουν νοιάξιμο για τον άλλον και ανιδιοτέλεια, που δυστυχώς σπανίζουν στις σύγχρονες κοινωνίες.
Συμμετείχατε στο διαγωνισμό μας πέρσι και τιμηθήκατε με έπαινο. Αυτή τη χρονιά φτάσατε στο πρώτο βραβείο. Ποια είναι τα επόμενα σχέδια σας για το γράψιμο; Τι ονειρεύεστε να πετύχετε ως συγγραφέας;
Κάθε φορά που διαβάζω ένα ωραίο κείμενο, που θα μου δημιουργήσει έντονα συναισθήματα και εικόνες, που θα με συγκινήσει, θα με κάνει να γελάσω, θα με προβληματίσει, θα με κάνει να μη θέλω να τελειώσει η ανάγνωσή του και θα μου αφήσει κάποιες φράσεις στο μυαλό, όπως κρατάς ένα σουβενίρ από μια άγνωστη χώρα που μόλις επισκέφτηκες, κάθε φορά εύχομαι κι εγώ να μπορώ να γράψω κάτι τόσο ωραίο και εμπνευσμένο. Αυτές οι διακρίσεις, μου δίνουν μια θετική ανατροφοδότηση για την ενασχόληση μου με την συγγραφή και αποτελούν ένα ακόμη κίνητρο για να συνεχίσω να γράφω. Ο βασικός στόχος μου είναι να συνεχίσω να παίρνω χαρά από τη γραφή, και στα μελλοντικά μου σχέδια είναι, να δοκιμάσω τις δυνάμεις μου σε μια μεγαλύτερη λογοτεχνική φόρμα, στη συγγραφή ενός μυθιστορήματος για παράδειγμα.
Η αφήγησή σας μας γυρίζει πίσω στην εποχή της παιδικής ηλικίας. Το συνηθίζετε αυτό στα γραπτά σας; Έχετε κάποια συγκεκριμένα σημεία αναφοράς στο παρελθόν που θέλετε με αυτό τον τρόπο να επαναφέρετε ή να διατηρήσετε στη μνήμη;
img_20161023_133351Δεν είναι κάτι που το συνηθίζω. Πιο πολύ από το παρελθόν, με ενδιαφέρει το παρόν και φυσικά το μέλλον και πως αυτό θα διαμορφωθεί. Το μέλλον οφείλει να είναι καλύτερο από το παρόν και αν μη τι άλλο, να λειτουργεί επανορθωτικά, να μαθαίνουμε από τα λάθη μας. Νομίζω ότι οι σημερινές συνθήκες, που δημιουργούν ανασφάλεια και αβεβαιότητα, προκαλούν νοσταλγία και ίσως σε αυτά τα πλαίσια, γύρισα κι εγώ σε νοσταλγικές στιγμές της παιδικής ηλικίας, όπου τα πράγματα μπορεί να μην ήταν ιδανικά, ήταν όμως πιο ξεκάθαρα. Αυτές τις μέρες διάβαζα κάποια επιστημονικά άρθρα από το χώρο της Ψυχολογίας, τα οποία υποστηρίζουν το λειτουργικό ρόλο της νοσταλγίας, στην αύξηση του νοήματος στη ζωή. Η νοσταλγία αντισταθμίζει τις υπαρξιακές απειλές και προάγει την ευζωϊα και την αίσθηση νοήματος στη ζωή. Εν κατακλείδι, φαίνεται ότι το παρελθόν δίνει νόημα στο παρόν και η αίσθηση του νοήματος στη ζωή είναι το ζητούμενο για να πορευόμαστε.
Πείτε μας για τη ζωή σας στη Χίο και κατά πόσο αυτό πιστεύετε ότι βοηθάει ή όχι τη συγγραφική σας απασχόληση.
Η ζωή στη Χίο και σε κάθε επαρχιακή πόλη, έχει πολλά πλεονεκτήματα, αλλά και πολλές δυσκολίες. Μου αρέσει το γεγονός ότι οι καθημερινοί ρυθμοί, είναι σαφώς πιο χαλαροί σε σχέση με τους ρυθμούς στις μεγάλες πόλεις και ο κοινωνικός ιστός πιο συνεκτικός. Έχω την ευκαιρία να απολαμβάνω μικρές στιγμές μέσα στη μέρα, που δεν θα είχα, αν έπρεπε να αναλώνομαι σε μεταφορικά μέσα για τις καθημερινές υποχρεώσεις. Από την άλλη, η πρόσβαση σε άλλα μέρη εκτός του νησιού, δεν είναι πολύ εύκολη, γιατί έχει τόσο πρακτικό, όσο και οικονομικό κόστος. Κατά συνέπεια, κάποιες φορές δημιουργείται ένα αίσθημα απομόνωσης και επανάληψης. Το αν βοηθάει στη συγγραφική απασχόληση, θα έλεγα ότι βοηθάει, αφού σου δίνει την πολυτέλεια του ελεύθερου χρόνου. Τα ερεθίσματα όμως για συγγραφή πιστεύω ότι πολλαπλασιάζονται με τις μετακινήσεις και την αλλαγή παραστάσεων, οπότε από αυτή την άποψη δεν βοηθάει και πολύ.
Σκέφτεστε ήδη το ταξίδι στην Κρήτη;
Η αλήθεια είναι ότι το περιμένω με χαρά. Είχα επισκεφτεί την Κρήτη με την οικογένεια μου ως παιδί. Είχαμε μείνει δύο εβδομάδες και την είχαμε γυρίσει από άκρη ως άκρη. Μου είχε φανεί τότε μαγευτικός τόπος και πάντα ήταν στα σχέδιά μου να ξαναπάω κάποια στιγμή. Φαίνεται ότι ήρθε ο καιρός!

 

 

(τη συνέντευξη πήρε ο Γρηγόρης Παπαδογιάννης)

Advertisements