Το κοινόβιο -μικρό αφιέρωμα στην ταινία

%ce%ba%ce%bf%ce%b9%ce%bd%ce%bf%ce%b2%ce%b9%ce%bfΤο κοινόβιο δεν είναι μια ταινία για τη δεκαετία του ’70. Δεν είναι ούτε ένας φόρος τιμής στα κινήματα και τις ιδεολογίες εκείνης της εποχής ούτε μια πικρή σάτιρα της παρακμής τους. Είναι πολύ απλά μια ταινία για τις ανθρώπινες σχέσεις. Σ’ αυτή τη θεματική το κοινόβιο λειτουργεί ως αφορμή και καταλύτης για να αποτυπώσει στο φιλμ ο Τόμας Βίντερμπεργκ τη δική του εκδοχή για τα αδιέξοδα των σχέσεων ακόμη κι όταν τριγύρω υπάρχουν οι καλύτερες προθέσεις –ίσως και ακριβώς γι’ αυτό τον λόγο. Είναι εξαιρετική αφορμή πάντως η ιστορία που βλέπουμε, με έναν καθηγητή Αρχιτεκτονικής που κληρονομεί το τεράστιο πατρικό του σπίτι και χωρίς να το σκεφτεί πολύ αποφασίζει να ιδρύσει ένα κοινόβιο. Στην αρχή με παρότρυνση της συζύγου του θα φέρει κάποιους παλιούς φίλους στη συνέχεια όμως το κοινόβιο θα ανοίξει ακόμη και σε τελείως άγνωστους ανθρώπους. Δημιουργούνται όπως είναι φυσικό κάποια προβλήματα, όπως πάντα όταν συμβιώνουν διάφοροι άνθρωποι, αλλά δεν συμβαίνει καμιά καταστροφή. Τουλάχιστον όχι εξαιτίας της ιδέας της κοινοβιακής ζωής. Ο Βίντεμπεργκ προτίμησε να παρουσιάσει μια ιστορία για την ανθρώπινη φύση, πέρα από ιδεολογίες και χωρίς σκηνοθετικά πειράματα. Η ζωή που είναι εκεί έξω επαναλαμβάνει τους κανόνες της και μέσα στο κοινόβιο. Μια σχέση περνάει κρίση όχι επειδή τυο ζευγάρι βρίσκεται σε κοινόβιο- θα μπορούσε να συμβεί και σε μια πολυγαμική σχέση ή ακόμη και σε μια  καθ’ ολα συμβατική οικογένεια. Δεν είναι το κοινόβιοπου δημιουργεί τα προβλήματα είναι οι άνθρωποι που έχουν πάντα διάφορα θέματα να λύσουν μέχρι να καταλάβουν (αν…) τι νιώθουν, τι θέλουν ποιον θέλουν, τι φοβούνται περισσότερο. Η ιδέα του κοινόβιου δεν εξελίσσεται σε αποτυχία όπως θα ήταν η εύκολη λύση. Ούτε όμως υπάρχει κάποιου είδους εξιδανίκευση των καταστάσεων που περνάνε οι άνθρωποι εκεί. Η επιμονή του Βίντεμπεργκ να δημιουργήσει μια ταινία που πηγαίνει πολύ πιο βαθιά από τα εύκολα και τα προφανή είναι πιθανό να απογοητεύσει κάποιους θεατές που θα ζητούσαν περισσότερη «δράση» κι ακόμη πιθανότερο να δυσαρεστήσει κάποιους «ειδικούς» που θέλουν ξεκάθαρες απαντήσεις σε όλα τα ζητήματα. Αλλά αυτή είναι μια ταινία που ζητάει όλη μας την προσοχή κι ακόμη περισσότερο απαιτεί με κάποιο τρόπο την συμμετοχή μας. Δύσκολα πράγματα δηλαδή -αλλά έτσι είναι οι σημαντικές ταινίες.

THE COMMUNE / Σκηνοθεσία: Τόμας Βίντερμπεργκ / Σενάριο: Τόμας Βίντερμπεργκ, Τομπάιας Λίντχολμ / Πρωταγωνιστούν: Τρίνε Ντίρχολμ,  Ούλριχ Τόμσεν / Διάρκεια: 111’

Γρηγόρης Παπαδογιάννης

**

trailer

 

**

Ο σκηνοθέτης για την ταινία

Από την ηλικία των 19 ετών ζούσα σε κοινόβιο. Θυμάμαι τον εαυτό μου περικυκλωμένο από γεννητικά όργανα, μπύρες, ακαδημαϊκές συζητήσεις, αγάπη και προσωπικές τραγωδίες. Ως παιδί, κάθε μέρα ήταν ένα παραμύθι. Κάθε φορά που έβγαινα από το δωμάτιο μου, μια έκπληξη με περίμενε στην επόμενη γωνία.

Κοιτάζοντας πίσω, ήταν καιρός γεμάτος χρυσές αναμνήσεις και παράλογες στιγμές. Το σπίτι σκοτείνιαζε τραγικά τουλάχιστον για 5 μέρες κάθε μήνα εξαιτίας του κύκλου των γυναικών που εξουσίαζαν το σπίτι. Οι κύκλοι όλων των γυναικών για κάποιο λόγο συγχρονίζονταν.

Τα ομαδικά δείπνα που λάμβαναν χώρα κάθε Πέμπτη και Κυριακή, συνήθως εξελίσονταν σε καταστροφικά πάρτι. Τα ‘house meeting’ ήταν η ανώτατη μορφή εξουσίας, δημοκρατικές συναντήσεις, όπου οι κάτοικοι του σπιτιού θα μιλούσαν ανοιχτά για όλα τα θέματα που τους απασχολούσαν. Θυμάμαι μια τέτοια συνάντηση, στην οποία αποφασίστηκε ότι ο κάθε ένοικος θα πληρώνει ένα μερίδιο για τα έξοδα του σπιτιού, αναλογικό του εισοδήματος του. Το πρότεινε μάλιστα ένοικος που έβγαζε πολύ περισσότερα απ’όλους, πράγμα που σήμαινε ότι η συμμετοχή του θα διπλασιαζόταν. Παρόλο που το κοινόβιο αποτελούνταν κυρίως από  σκεπτόμενους και μορφωμένους ανθρώπους, η ζωή αυτή μοιάζει σήμερα αφελής και ρομαντική στην υπερβολή της- ήταν γεμάτη με ελπίδα για το μέλλον…

Η καρδιά της ιστορίας λαμβάνει χώρα στο κοινόβιο το 1975. Οι πρωτότυποι και χιουμοριστικοί χαρακτήρες που κατοικούν σε αυτό αποτελούν τη «χορωδία» με την παραδοσιακή έννοια του δράματος, ή μια τεράστια και ζεστή οικογένεια που ελπίζουμε ότι θα μάθουμε να αγαπάμε. Ωστόσο, μια πιο προσωπική ιστορία θα εξελιχθεί μέσα σ’αυτή την εκκεντρική «οικογένεια». Η ιστορία αυτή θα βάλει τέλος στο συλλογικό όνειρο του κοινοβίου και σε μια μακρόχρονη σχέση. Το τέλος της συντροφικότητας εκδηλώνεται με περισσότερους από έναν τρόπους.  / Τόμας Βίντερμπεργκ, Κοπεγχάγη 2015

Τόμας Βίντερμπεργκ

Συνιδρυτής του Δόγματος και σκηνοθέτης πολυβραβευμένων ταινιών όπως η Οικογενειακή Γιορτή (Festen) και το Κυνήγι (Jagten), ο Τόμας Βίντερμπεργκ παραδίδει άλλο ένα εξαιρετικό δράμα, που φέρει την υπογραφή και του Τομπάιας Λίντχολμ στο σενάριο. Το Κοινόβιο είναι η τρίτη κοινή τους συνεργασία, μετά τα Submarino και το Κυνήγι. Το Submarino παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο διαγωνιστικό τμήμα του Φεστιβάλ Βερολίνου κι έλαβε μεταξύ άλλων το Βραβείο του Σκανδιναβικού Συμβουλίου Κινηματογράφου. Το Κυνήγι συμμετείχε στο φεστιβάλ Καννών το 2012, όπου και βραβεύτηκε ο Μαντς Μίκελσεν με το Βραβείο Καλύτερου Ηθοποιού. Η ταινία απέσπασε αμέτρητα βραβεία σε διεθνή φεστιβάλ, ενώ ήταν και υποψήφια για Όσκαρ και Χρυσή Σφαίρα Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας.

Ο Τόμας Βίντερμπεργκ (γεν. 1969) αποφοίτησε από την Εθνική Σχολή Κινηματογράφου της Δανίας το 1993. Η πτυχιακή του εργασία, η ταινία Last Round, προμήνυε το ταλέντο του και το εκτόπισμα ενός μεγάλου σκηνοθέτη. Η ταινία βραβεύτηκε πολλάκις και ήταν υποψηφία για Μαθητικό Βραβείο της Ακαδημίας (γνωστό κι ως Baby Oscar). Ακολούθησε το The Boy Who Walked Backwards (1995), το οποίο μεταξύ άλλων βραβεύτηκε από το Δανέζικο Ινστιτούτο Κινηματογράφου με το βραβείο Καλύτερης Μικρού Μήκους ταινίας. Ο Βίντερμπεργκ σκηνοθέτησε την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του, Ήρωες (De Storste Helte) το 1996. Ένα χρόνο νωρίτερα, συνέταξε από κοινού με το Λαρς Φον Τρίερ τη διακήρυξη που ονομάστηκε «Δόγμα 95».

Η διεθνής καταξίωση για το Βίντερμπεργκ ήρθε με την πρώτη ταινία του Δόγματος 95- την Οικογενειακή Γιορτή. Η ταινία τιμήθηκε με αμέτρητα βραβεία ανά τον κόσμο, μεταξύ των οποίων το Βραβείο Επιτροπής των Καννών, το Βραβείο Fassbinder στα Ευρωπαϊκά Βραβεία Κινηματογράφου και τα βραβεία Καλύτερης Ξενόγλωσσης ταινίας από τους κριτικούς του Λος Άντζελες και της Νέας Υόρκης.  Το 2008, ο Βίντερμπεργκ έλαβε Βραβείο Καλλιτεχνικού Επιτεύγματος από τα Ευρωπαϊκά Βραβεία Κινηματογράφου μαζί με τους συναδέλφους του στο Δόγμα, Λαρς Φον Τρίερ, Σόρεν Κραγκ- Γιάκομπσεν και Κρίστιαν Λέβρινγκ.

Ο σκηνοθέτης επέστρεψε στις ρίζες του με την κωμωδία Ένας Άντρας Επιστρέφει (A Man Comes Home) (2007), ενώ ακολούθησε το Submarino (2010), που προβλήθηκε για πρώτη φορά στο Διαγωνιστικό Τμήμα του Φεστιβάλ Βερολίμου.

Το Κυνήγι (Jagten) (2012) ήταν υποψήφιο για Όσκαρ και Χρυσή Σφαίρα Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας, ενώ ο Μαντς Μίκελσεν τιμήθηκε για την ερμηνεία του με το Βραβείο Καλύτερου Ηθοποιού από το Φεστιβάλ Καννών.  Ο Βίντερμπεργκ έχει σκηνοθετήσει τις αγγλόφωνες ταινίες Όλα Για Την Αγάπη (It’s all about love) (2003) , Αγαπητή Γουέντι (Dear Wendy) (2005) και το πιο πρόσφατο Μακριά από το πλήθος (Far from the madding crowd) (2015).

Τομπάιας Λίντχολμ

Ο Τομπάιας Λίντχολμ (γεν. 1977) αποφοίτησε από την Εθνική Σχολή Κινηματογράφου της Δανίας το 2007. Ξεκίνησε την καριέρα του με την τηλεοπτική σειρά Summer το 2007. Από 2008 έως το 2011, συνυπέγραφε τα σενάρια για την τεράστια επιτυχία Borgen, η οποία συγκέντρωνε περίπου 1.5 εκατομμύρια Δανούς κάθε Κυριακή βράδυ μπροστά από τις τηλεοράσεις τους. Έκανε το ντεμπούτο του στον κινηματογράφο με το Submarino το 2007, το οποίο έγραψε μαζί με τον Τόμας Βίντερμπεργκ. Το 2009, κάθησε στην καρέκλα του σκηνοθέτη και μαζί με το Μάικλ Νόερ δημιούργησαν το  R. Η ταινία τιμήθηκε με το βραβείο FIPRESCI στο φεστιβάλ του Γκέτενμποργκ. Το 2012, ο Λίντχολμ συνεργάστηκε πάλι με τον Τόμας Βίντερμπεργκ για το Κυνήγι, το οποίο και βραβεύτηκε με Βραβείο Καλύτερου Σεναρίου από τα Ευωραπαϊκά Βραβεία Κινηματογράφου. Ως σκηνοθέτης, ολοκλήρωσε το 2012 την Πειρατεία στον Ωκεανό (Hijacking) και το 2015 την Απόφαση (A War), η οποία ήταν υποψήφια για Όσκαρ Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας.

Τρίνε Ντίρχολμ (Άννα)

Η Τρίνε Ντίρχολμ (γεν. 1972) είναι αδιαμφισβήτητα μια από τις πιο ταλαντούχες ηθοποιούς της γενιάς της. Η Ντίρχλομ έκανε το ντεμπούτο της στον κινηματογράφο το 1990 στην ταινία Spring Tide σε ηλικία 18 ετών. Για την ερμηνεία της έλαβε το βραβείο Bodil από την ένωση κριτικών της Δανίας, το πρώτο από τα πέντε συνολικά που έχει λάβει στην καριέρα της. Αφού αποφοίτησε από την Εθνική Δραματική Σχολή της Δανίας το 1995, ξεκίνησε άμεσα την καριέρα της στο θέατρο. Το 2002 τιμήθηκε με βραβείο Reumert για την ερμηνεία της στο 4.48 Psychosis.

Στον κινηματογράφο, η Ντίρχολμ έκανε αισθητή την παρουσία της με την ερμηνεία της στην Οικογενειακή Γιορτή (Festen) του Τόμας Βίντερμπεργκ το 1998. Έκτοτε εμφανίστηκε στις ταινίες Σαπουνόπερα (En  soap) (2006), Άγρια Νερά (DeUsynlige) (2008) και Ο Έρωτας της Βασίλισσας (En Kongelig Affaere) (2012). Η Ντίρχολμ πρωταγωνίστησε στη βραβευμένη με Όσκαρ και Χρυσή Σφαίρα ταινία της Σούζαν Μπίερ Ίσως, Αύριο! (In a Better World) (2010), και τιμήθηκε για την ερμηνεία της με βραβείο Robert και Bodil Καλύτερης Ηθοποιού. Το 2013 έλαμψε στο πλευρό του Πιρς Μπρόσναν στη ρομαντική κωμωδία της Σούζαν Μπίερ Έρωτας Είναι (Love is all you need), που έκανε πρεμιέρα στο φεστιβάλ της Βενετίας και χάρισε στη Ντίρχολμ το πέμπτο κατά σειρά βραβείο Robert Καλύτερης ηθοποιού. Πολλοί ίσως θυμούνται τη Ντίρχολμ από την τηλεόραση και τις σειρές Taxa (1997), The Spider (2000) και το πιο πρόσφατο The Legacy (2014).

Ούλριχ Τόμσεν – Έρικ

Ο Ούλριχ Τόμσεν (γεν. 1963) αποφοίτησε από την Εθνική Σχολή Θεάτρου της Δανίας το 1993. Σήμερα είναι από τους πιο περιζήτητους ηθοποιούς τόσο στη Σκανδιναβία όσο και παγκοσμίως, με περισσότερες από 75 ταινίες στο βιογραφικό του. Ο Τόμσεν έκανε το ντεμπούτο του στον κινηματογράφο το 1994 με το Nightwatch του Όλε Μπόρνενταλ. Έκτοτε, έχει συνεργαστεί με μερικούς από τους πιο αξιόλογους σκηνοθέτες σήμερα. Η συνεργασία του με το Βίντερμπεργκ ξεκίνησε με το Ήρωες (De Storste Helte) (1996)για το οποίο ο Τόμσεν τιμήθηκε με Βραβείο Robert Καλύτερου Β’ Ανδρικού Ρόλου. Η επιτυχημένη συνεργασία συνεχίστηκε με την Οικογενειακή Γιορτή (Festen) το 1998. Την ίδια χρονιά, ο Τόμσεν συμμετείχε και στη βραβευμένη με Όσκαρ μικρού μήκους ταινία Election Night.  Ο Ούλριχ Τόμσεν έχει πρωταγωνιστήσει σε επιτυχίες όπως οι Η Κληρονομιά (Arven) (2003), Ουκ Επιθυμήσεις τη Γυναίκα του Πλησίον σου (Brodre) (2004), για το οποίο τιμήθηκε με Βραβείο Καλύτερου Ηθοποιού από το φεστιβάλ του Σαν Σεμπαστιάν, το βραβευμένο με Όσκαρ Ίσως, αύριο! (In a Better World), όπως και Το Πανδοχείο της Μαφίας (Blinkende Lygter) (2000) και Τα Μήλα του Αδάμ (Adams Aebler) (2005) του Άντερς Τόμας Γένσεν.

Στις αγγλόφωνες ταινίες που συμμετείχε ο Τόμσεν συμπεριλαμβάνονται οι Ο Κόσμος Δεν Είναι Αρκετός (The World Is Not Enough) (1999), Οι Μνήμες του Νερού (The Weight Of Water) (2000), Γλυκά Σκότωσε Με (Killing me Softly) (2002), Το Βασίλειο των Ουρανών (Kingdom of Heaven) (2005) και The International (2009). Ο Τόμσεν είναι σκηνοθέτης, σεναριογράφος και παραγωγός για την ταινία In Embryo που κυκλοφόρησε φέτος.

Zentropa

Η Zentropa ιδρύθηκε το 1992, από το Λαρς Φον Τρίερ, και τον παραγωγό Πίτερ Άλμπεκ Γιένσεν, με τη συνεργασία τους στην ταινία «Europa» («Zentropa»). Έχουν από 25% ιδιοκτησία ο καθένας, ενώ 25% ανήκει στους εργαζομένους. Το υπόλοιπο 50% αγοράστηκε από την Nordisk Film το Φεβρουάριο του 2008.  %ce%ba%ce%bf%ce%b9%ce%bd%ce%bf%ce%b2%ce%b9%ce%bfΗ εταιρία διαφοροποιείται από τις υπόλοιπες, καθώς έχει καθιερώσει μια αυτόνομη, αποκεντρωμένη δομή που αφήνει χώρο για ενναλακτικές μεθόδους παραγωγής.  Αυτή η κουλτούρα έχει ελκύσει πολλούς σκηνοθέτες, κι έχει γεννήσει πρωτοποριακές ιδέες όπως το «Δόγμα», που ενστερνίστηκαν κι άλλοι σκηνοθέτες παγκοσμίως. Η Zentropa έχει κάνει την παραγωγή για περισσότερες από 100 ταινίες παγκοσμίως. Σήμερα θεωρείται η μεγαλύτερη εταιρία παραγωγής στη Σκανδιναβία, τίτλο που έχει διατηρήσει από το 1994. Στις δραστηριότητες της έχουν προστεθεί τα ντοκιμαντέρ και η τηλεόραση. Οι ταινίες της Zentropa έχουν τιμηθεί με βραβεία όπως ο Χρυσός Φοίνικας, η Αργυρή Άρκτος και με Όσκαρ για το Ίσως, αύριο! (In a Better World) της Σούζαν Μπίερ.

 

**

 

Advertisements