Επιλογή eyelands/ 7/ Κατά βάθος είναι ζήτημα Φωτός

Αρχίζουμε την δημοσίευση των διηγημάτων που διακρίθηκαν στον 7ο διεθνή διαγωνισμό διηγήματος (Ελληνικό τμήμα) με το διήγημα της Σωτηρίας Κ. Βασιλείου. Δημοσιεύουμε επίσης βιογραφικό της συγγραφέως και την σειρά με την οποία θα αναρτηθούν τους επόμενους μήνες τα διηγήματα της επιλογής eyelands…

αφισα διαγωνισμούΣωτηρία Κ. Βασιλείου  —        Κατά βάθος είναι ζήτημα Φωτός *

 

Ο Ορφέας

Ο Ορφέας Αχιλλέως έκοψε ένα φύλλο καρυδιάς. . Το έτριψε στο χέρι του και ύστερα εισέπνευσε το αναζωογονητικό άρωμα: μια αίσθηση καταχωρημένη στο αλφαβητάρι της μνήμης ως πνοή πατρίδας και παραδείσου.  «Είσαι τρελός;» ήταν η ερώτηση του συναδέλφου, στην Αθήνα, στο Πανεπιστήμιο όταν αντί να δεχθεί την εποπτεία  φιλόδοξου ερευνητικού προγράμματος δήλωσε πως θα επέστρεφε στην Κύπρο και μάλιστα στην ορεινή γενέτειρα. «Έχω κουραστεί• είναι καιρός για επιστροφή στις ρίζες. Άλλωστε χρωστούμε στα νιάτα τον κόσμο τους», αποκρίθηκε.

Εβδομήντα έξι ετών πια ο Ορφέας είχε ζήσει μια –μονοδιάστατα– πλήρη ζωή. Το 1962 έλαβε το πρώτο πτυχίο: «αριστούχος φιλόλογος του Πανεπιστημίου Αθηνών!», παινευόταν στο χωριό η μάνα Ανδριάνα. Ακολούθησαν το μεταπτυχιακό στη Θεσσαλονίκη, το διδακτορικό στην Αθήνα, το μεταδιδακτορικό στην Οξφόρδη, το 1980 ο διορισμός, στη θέση βοηθού, στο Αριστοτέλειο και η γοργή ακαδημαϊκή εξέλιξη. Το 1986 ήταν πια καθηγητής στο Καποδιστριακό και ως τέτοιος, χωρίς να επαναπαύεται, εμπλούτιζε διαρκώς το βιογραφικό με περάσματα από ευρωπαϊκά πανεπιστήμια, μονογραφίες και δημοσιεύσεις. Στην πανεπιστημιακή ημερίδα που διοργανώθηκε προς τιμήν του, τον Μάη του 2015, τονίστηκαν το άμεμπτο ήθος του ακαδημαϊκού δασκάλου, ο ρηξικέλευθος χαρακτήρας του εμβληματικού έργου και η πολυσχιδής κοινωνική δράση του. Ο Ορφέας ένιωθε βαθύτατα συγκινημένος αλλά και προβληματισμένος: ουδείς συγγενής υπήρχε στην αίθουσα καθώς στη δύση του βίου παρέμενε ανύμφευτος και άκληρος.

Λαμβάνοντας μία εβδομάδα μετά την τελετή τα αποτελέσματα του check-up και τη συμβουλή για ηρεμία και καθαρό αέρα, ο φιλόλογος ερμήνευσε την προτροπή και ως κάλεσμα για επιστροφή στην πατρίδα κι απόδραση από τη διελκυστίνδα δουλειάς και μοναξιάς. Συμμαζεύοντας το αρχείο του ανακάλυψε αντίγραφο της συστατικής, με την οποία τον είχε προικοδοτήσει το 1958 ο διευθυντής του Ελληνικού Γυμνασίου. Κατά τις δεκαετίες που ακολούθησαν όταν συναντούσε μαθητές από την Πάφο ένιωθε ένα σκίρτημα εντός του.

Σεπτέμβριος 2015-Σεπτέμβριος 2016: δώδεκα μήνες είχαν περάσει από την επιστροφή στην Κύπρο και τον Στατό-Άγιο Φώτιο, κι όμως, όποτε βάδιζε στον ίσκιο των καρυδιών ένιωθε στον ουρανίσκο το γλυκό καρυδάκι της Ανδριάνας. Αρμαθιά ακολουθούσαν ο ππαλουζές, ο σιουσιούκκος και η αγωνία για το στέγνωμα του πολύτιμου εδέσματος και την πώληση στα πανηγύρια. Η Ανδριάνα αποταμίευε ποσοστό των πανηγυριώτικων εισπράξεων και κάθε Δεκέμβρη έραβε στον μονάκριβό της φορεσιά. Ο Ορφέας θυμήθηκε τα δέκατα έκτα του Χριστούγεννα, όταν παρακάλεσε τη μάνα να προσφέρει τα χρήματα στην Ayşe από τη Φάλια, το γειτονικό τουρκοχώρι, για τον –επείγοντα λόγω έρωτος κι εγκυμοσύνης με εγκάρδιο τουρκοκύπριο φίλο– γάμο της, καθώς το μαγιάτικο χαλάζι είχε καταστρέψει την οικογενειακή σοδειά.

Καθώς ο καθηγητής περνούσε από το συνεταιρισμό μια ροδομάγουλη παιδούλα έτρεξε να τον φιλέψει με νωπό σιουσιούκκο. «Σουτζούκ-λουκούμ το λένε στην Κομοτηνή», πληροφόρησε εκείνος σκεφτόμενος πως η τροφή συνιστά κάτοπτρο των διαδρομών και των ερωτοτροπιών της ιστορίας. Ο νους φτερούγισε ξανά στη μάνα… στην πληροφορία πως πριν τον πόλεμο ο πατέρας έπαιρνε τις πλεξίδες του σιουσιούκκου και τις κρεμούσε δίπλα στους «βρούλλους» της.

Έως το 1939 η Ανδριάνα πήγαινε στα πανηγύρια με τον Αχιλλέα της. Μετά από μια μοναχική επταετία συνοδός χρίστηκε ο γιος. Τον Δεκαπενταύγουστο του 1939 ο Αχιλλέας είχε αγοράσει από έναν «Καλαμαρά» βιβλιοπώλη και προσκυνητή στο μοναστήρι της Χρυσορρογιάτισσας Το μυθιστόρημα, του Σεφέρη, ως δώρο για τον γιο που θα γεννιόταν σε επτά μήνες. Τον Γενάρη του 1940 αποφάσισε να καταταγεί στο βρετανικό στρατό. Το 1942 έγραψε από την Αίγυπτο, όπου πολεμούσε με τη γραφίδα αλλά και το τυφέκιο. Επέστρεψε στο χωριό το 1943, με το δεξί χέρι και τη νοητική διαύγεια αφημένα στη γη του Νείλου. Είκοσι Ιούλη του 1953, ενώ ούρλιαζε στην πλατεία συνθήματα κατά του Χίτλερ, έπεσε στην καυτή γη, άπνοος. «Έπεσε μαχόμενος», κάγχασε ένα αλάνι και ο έφηβος Ορφέας χτύπησε άνθρωπο, πρώτη και τελευταία φορά στη ζωή του. Όσο για Το μυθιστόρημα, από νωρίς ο γιος το ένιωσε ως προφητεία για τη ζωή του. «Ξύπνησα με το μαρμάρινο τούτο κεφάλι στα χέρια», ψιθύριζε για χρόνια όταν τον έβρισκαν τα χαράματα, με το κεφάλι βαρύ από τη μελέτη και την καφεΐνη.

Επιστρέφοντας, το 2015, στην Κύπρο ο Ορφέας βρήκε εύκολα σπίτι στην αναπτυσσόμενη ακριτική κοινότητα της Πάφου, καθώς παλιά φίλη, «απόμαχος» καμαριέρα, γύρευε επειγόντως αγοραστή, ώστε η υποψήφια διδάκτωρ στο Αριστοτέλειο κόρη να ολοκληρώσει τάχιστα τις σπουδές. «Πάντα πρώτη η Ευρυδίκη… και θέλει να έρτει, να δουλέψει στην Πάφο μας», δήλωσε περήφανη η Ζηνοβία. «Μακάρι να σκέφτονταν έτσι πολλοί νέοι» επαίνεσε ο Ορφέας. Η στοχοπροσήλωση της Ευρυδίκης συνέβαλε, όσο και το «μοσχαναθρεμμένο» περιβολάκι, ώστε ο Ορφέας να καταβάλει το αντίτιμο της κατοικίας χωρίς παζάρια. Στο μεταξύ, από τις πρώτες ημέρες της επιστροφής, ως φιλοξενούμενος ακόμα του μοναδικού μικρανιψιού, ο καθηγητής είχε διαπιστώσει το θελξικάρδιο αναπτερύγισμα του χωριού, καθώς η αγάπη για τη γη, η επιστημονική τεκμηρίωση των προοπτικών του κλάδου και η συρρίκνωση των πιθανοτήτων απασχόλησης στην πόλη είχαν ωθήσει νέους στην επιστροφή και την επιδίωξη της καινοτομίας και της ποιότητας.

«Έριξες μαύρη πέτρα», παρατήρησε ο νεαρός «νοικοκύρης» του, αριστούχος γεωπόνος και παραγωγός βιολογικών κρασιών. Όντως, ο Ορφέας προτιμούσε να περνά τα καλοκαίρια στην Αθήνα, που απελευθερωμένη από το συνωστισμό έμοιαζε περισσότερο με την Αθήνα–όνειρο της γενιάς του. Προτιμούσε επίσης να βλέπει την αγαπημένη Αντιγόνη αποκλειστικά στα όνειρα, εαρινή και αέρινη να ψιθυρίζει: «Ό,τι αγαπώ γεννιέται αδιάκοπα/[…] βρίσκεται στην αρχή του πάντα».

Η Αντιγόνη

Αντικρίζοντας, πρώτη φορά, κατά την «υπενθυμητική» περιδιάβαση στο χωριό το «Μέγαρο Σόλωνος και Αντιγόνης Νεοκλέους» ο Ορφέας ένιωσε πως το μεγαλόπρεπο οικοδόμημα διερρήγνυε την αρμονία και το μέτρο του τοπίου. Ο Βούλγαρος κηπουρός τον πληροφόρησε πως η κυρία δεν έμενε συχνά στο χωριό. Μόνο η δεσποινίς Ρεγγίνα ανέβαινε κάθε Σαββατοκύριακο. «Ο κύριος Σόλωνας;», ρώτησε αυθόρμητα ο Ορφέας. «Πέθανε».

Ο γάμος της Αντιγόνης με τον ευπατρίδη δικαστή είχε διευθετηθεί με προξενιό, τον Δεκέμβρη του 1974, με εργώδεις προσπάθειες της μάνας της Αντιγόνης, της Άννας. Η Αντιγόνη απλά συναίνεσε• ήταν ήδη «γεροντοκόρη» κι όπως πάντα, υποταγμένη θυγατέρα. Δύσκολες μέρες, όπου ο φόβος της Άννας έσμιξε με εκείνον της περιρρέουσας ατμόσφαιρας. Και ο Ορφέας φοβόταν εκείνες τις ημέρες: για τον εξάδελφο, που βρέθηκε με τη ρετσινιά του «πραξικοπηματία», για τον συμμαθητή του οποίου τα ίχνη είχαν χαθεί, για τον Barış και την Ayşe, που είχαν φύγει από τη Φάλια το 1964 και κυρίως για την Ανδριάνα, που απέφευγε στα γράμματα τις αναφορές στην υγεία της. Από τη Γαλλία ο φιλόλογος παρακολουθούσε εναγωνίως τα γεγονότα και τις συνομιλίες. Για το γάμο τον πληροφόρησε η μάνα, στο στερνό γράμμα της.

«Θα έπρεπε να σε λένε Αφροδίτη», είπε το βράδυ του γάμου στην Αντιγόνη ο σαγηνευμένος Σόλων, που συχνά παρέβαλλε τη χάρη της με εκείνην της Πάφου και του νησιού. Κι όμως, όσο και αν η Κύπρος ήταν συνδεδεμένη με την Αφροδίτη η γυναίκα την συλλογιζόταν όμοια με την Αντιγόνη, όπως τη συνέλαβε ο Λύτρας. Βλέποντας την κόρη να θρηνεί το νεκρό Πολυνείκη, σκεφτόταν τη Μεγαλόνησο να θρηνωδεί  για τους ποικίλους αποσυνάγωγούς της, τους βγαλμένους από τα σπλάχνα της.

Σοφοκλέους Αντιγόνη: σημαίνων συνδυασμός! Στο Γυμνάσιο λαχταρούσε να γίνει φιλόλογος, όπως και ο Ορφέας. Στην τράπεζα βρέθηκε τυχαία… ή μάλλον από λάθος. Η Άννα είχε χρησιμοποιήσει κάθε μέσο για την τακτοποίηση σε μόνιμη και προσοδοφόρα θέση. «Ο σκοπός αγιάζει τα μέσα», ήταν η αγαπημένη φράση της μάνας, που μια ζωή καταριόταν τους γονείς, επειδή δεν την είχαν στείλει στην Αίγυπτο, στον πλούσιο θείο.

Η Άννα είχε μία αδελφή, δυο χρόνια νεότερη. «Άγγελος αληθινός η Αγγέλω», εκμυστηρεύτηκε κάποτε στην κόρη ο Σοφοκλής. Το 1934 ο δάσκαλος, αν και ερωτευμένος με την Αγγέλω νυμφεύτηκε την προικισμένη από τον Αιγυπτιώτη θείο Άννα. Η Αγγέλω βρισκόταν ήδη στη Φάρμα των Λεπρών…. φάρμα… όπως λέμε φάρμα των ζώων, των σφαγίων, των αγίων και των μαρτύρων. Κι εκεί ακόμα ήταν ένας άγγελος, θαρραλέα πρωτεργάτρια στον αγώνα για τα δικαιώματα των ασθενών. Οι γονείς την επισκέπτονταν πριν τις μεγάλες γιορτές• η αδελφή ουδέποτε. Η τελευταία με τα γράμματα του Δημοτικού και τα εμβάσματα του θείου πουλούσε κι αγόραζε τους πάντες και τα πάντα. Η Αντιγόνη, αν και δεν της έμοιασε στην αναλγησία και τη φιλαργυρία προσαρμόστηκε στο εκμαγείο που της ετοιμάστηκε.

Σοφοκλέους Αντιγόνη: του Σοφοκλή και της Άννας, σύζυγος του Σόλωνος Νεοκλέους, έως και το 2010. «Θες να φύγουμε στην Αγγλία;», πρότεινε στην μοναχοκόρη μετά το τρίμηνο μνημόσυνο. Η Ρεγγίνα αγρίεψε καθώς ήθελε ως δικηγόρος να παλέψει στην Κύπρο, στην Πάφο και γι’αυτήν, κόντρα σε όσους μιλούσαν για «χαράμι» της αριστούχου του Στρασβούργου. «Αναστήθην η Αντζιελού», σούρισε η Άννα όταν η εγγονή τους δήλωσε πως θα υπερασπιζόταν και θα συμβούλευε δωρεάν κακοποιημένες γυναίκες. «Είμαι περήφανη», αποκρίθηκε η Αντιγόνη, απηυδισμένη με την ανήκεστο φιλαυτία της μάνας.

Η γυναίκα ουδέποτε θα λησμονούσε την πρώτη μέρα στην Τράπεζα και τις μητρικές εντολές για προσκόλληση τους ισχυρούς και αξιοποίηση της θέσης για κέρδος και προβολή. Ο γνωστός της Άννας την είχε συστήσει ως αγωνίστρια της ΕΟΚΑ ενώ εκείνη ήθελε να διαδηλώσει: «Ουδέν έπραξα». Πώς μπορούσε, με πρόφαση κάποιες προκηρύξεις να διεκδικήσει δάφνες όταν συνομήλικοί της είχαν πέσει μαχόμενοι ή μαρτυρήσει στα κρατητήρια; Η ίδια άραγε θα άντεχε; Ως τραπεζικό στέλεχος και σύζυγος βουλευτού η Αντιγόνη κατά τους εθνικούς εορτασμούς βρισκόταν στην εξέδρα των επισήμων. Αυθόρμητα αναλογιζόταν τότε τις εμπειρίες των σημαιών, που παρέλαυναν περήφανες, τα γεγονότα, την καταγραφή, τη μνήμη, τους ηγέτες και τους ολετήρες.

Εκείνο το σεπτεμβριάτικο απόγευμα του 2015, παρακολούθησε από ψηλά τη συνομιλία του Ορφέα με τον κηπουρό. Αναγνώρισε τον άνδρα αμέσως, αλλά καταβεβλημένη ακόμα από την πρόσφατη μαστεκτομή προτίμησε να αναβάλει την αναμέτρηση με τις εκκρεμότητες. Εντωμεταξύ ο ραδιοφωνικός παραγωγός, σαν μυστικός αναγνώστης των σκέψεών της, τους έστρωνε το πιο ταιριαστό χαλί: «Πόσο λυπάμαι τα χρόνια που πήγαν χαμένα [….]/ Μείνε κοντά μου αγάπη γλυκιά μου/ θέλω ακόμα ξανά να σου πω[…]/ και πως να σε ξεχάσω/ που τόσο σ’αγαπώ!».

Η Ευρυδίκη

Η υποψήφια διδάκτωρ Ιστορίας έκλεισε βιαστικά τον φάκελο που αποδελτίωνε, καθώς ήθελε να είναι συνεπής στο ραντεβού. Είχε επιστρέψει στην Πάφο τέλη Φλεβάρη 2016, σκοπεύοντας να ολοκληρώσει τάχιστα τη συγγραφή της διατριβής, να την υποστηρίξει ενώπιον της επταμελούς στη Θεσσαλονίκη και να λάβει τον πολυπόθητο τίτλο της διδάκτορος.

«Καλησπέρα κύριε Αχιλλέως», χαιρέτισε φτάνοντας στο γραφείο τον καθηγητή, που είχε αγοράσει το πατρικό της μάνας της και πλέον –μετά από ένα διάστημα ακαδημαϊκής αποτοξίνωσης–  πρόσφερε τις γνώσεις και τις εμπειρίες του στους αυξανόμενους σπουδαστές του Πανεπιστημίου Νεάπολις. Ο Ορφέας ήταν φουρκισμένος με τις ευρωπαϊκές και διεθνείς εξελίξεις: την εξακολούθηση του πολέμου στη Συρία, τις τρομοκρατικές επιθέσεις στην Ευρώπη, την προέλαση της ξενοφοβίας και τον προοδευτικό εκφυλισμό των αξιών. «Οι φρυκτωρίες του κόσμου εκπέμπουν φρίκη Ευρυδίκη. Θεωρώ πως βιώνουμε ένα ιδιότυπο καθεστώς πολιορκίας «εν βία, εν θλίψει και[…] εν αμέτρω πληγή» , κατέληξε.

«Οι κοινωνίες μου θυμίζουν σπαραγμένα σταυρόλεξα. Ποιος είναι, αλήθεια, ο ρόλος του ατόμου, που αφήνεται να κονιορτοποιείται ως συστατικό μιας αγέλης; Ποιος είναι ο ρόλος των πνευματικών ανθρώπων ενώπιον της απήχησης και της ανάδειξης ηγετών με ακραίο διχαστικό λόγο;», εξέφρασε τον προβληματισμό η κοπέλα. «Ξέρεις Ευρυδίκη, ως προς τους ηγέτες… ψες σκεφτόμουν τις παραινέσεις του Ισοκράτη προς τον Νικοκλή. Όπως τόνιζε, ο ηγέτης πρέπει να διέπεται από σωφροσύνη, ευθυκρισία, αξιοκρατία, φιλοπονία και φιλοσοφία. Τεκμηριωμένα ο ελληνιστικός κόσμος, ταλανιζόταν από πάθη συναφή με τα σύγχρονα. Άλλωστε, ως ιστορικός ξέρεις καλύτερα από εμένα πως η Ιστορία συνίσταται από κύκλους αγώνων που παράγουν επιτεύγματα, ήρωες και αντιήρωες». «Ναι… κύκλοι… Αλήθεια, μετά τη βύθιση του 2013 η Κύπρος αναδύεται, αργά αλλά σταθερά. Ειδικά στην Πάφο διαπιστώνω άλματα, λόγω βέβαια και της επιλογής, ως πολιτιστικής  πρωτεύουσας, απάντησε η κοπέλα, πριν καν ακούσει τον καθηγητή να την πληροφορεί για την πρωτοβουλία –κι έγκριση– οργάνωσης συγκεκριμένων δράσεων, ώστε η πολιτιστική πρωτεύουσα να λάμψει ως διαμαντένια ψηφίδα στο ευρωπαϊκό μωσαϊκό.

«İyi akşamlar», ακούστηκε πίσω τους μια φωνή. «Καλησπέρα Γκιουλμπέν!».

Η Γκιουλμπέν

Η Γκιουλμπέν εκπονούσε το μεταπτυχιακό της στον Ελληνικό Πολιτισμό, στο Νεάπολις, το οποίο ο Ορφέας –μετά από ένα εξάμηνο ακαδημαϊκής αποτοξίνωσης– είχε επιλέξει ως περιβάλλον εξακτίνωσης της γνώσης και της εμπειρίας. Η νεαρή Τουρκοκύπρια ήταν μία από τις πρώτες σπουδάστριες που ζήτησαν την εποπτεία του. Γέννημα-θρέμμα της Κερύνειας η κοπέλα κάθε Δευτέρα και Τρίτη απολάμβανε στο Μούτταλο τη φιλοξενία της Ροδής. Το 2010, όταν μετέβη στο Στρασβούργο για σπουδές είχε τεθεί αντιμέτωπη με το πρόβλημα του αυτοπροσδιορισμού καθώς η «Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου» έχαιρε ανύπαρκτης αναγνώρισης. Συγκάτοικός της, από το δεύτερο εξάμηνο ήταν η Ροδή, κόρη Βαρωσιωτών, κατοίκων Μουττάλου. Η γνωριμία αποκάλυψε πως η εικόνα του βάρβαρου άλλου, με την οποία αμφότερες είχαν γαλουχηθεί αφορούσε στους ακραίους της κάθε πλευράς. «Ιστορίες για δράκους», είπε χαριτολογώντας στον Ορφέα.

Ο Μούτταλος: μια συνοικία κατάστικτη από σπίτια «τούρτζικα», υιοθετημένα από πρόσφυγες. Το 2003, μετά το άνοιγμα των οδοφραγμάτων έφτασαν οι κτήτορες, με την ίδια νοσταλγία που έτρεξαν ευάριθμοι Ελληνοκύπριοι στο Βορρά. Ήταν οι πρωτοπόροι της επαναπροσέγγισης, τους οποίους ορισμένοι έσπευσαν να χαρακτηρίσουν ως προδότες ή πράκτορες. «Δυστυχώς είναι πολλοί οι ακραίοι και οι πατριδοκάπηλοι. Σε αυτούς πρέπει να προσθέσουμε τους πεπλανημένους αλλά και τους φοβισμένους. Πάντως, οι πλείστοι Τουρκοκύπριοι φοβόμαστε την Τουρκία ενώ ορισμένοι υποστηρίζουν την προσάρτηση αναζητώντας απελπισμένα έρεισμα», τόνισε η Γκιουλμπέν εξηγώντας τις αντιδράσεις που υπήρχαν στο Βορρά. «Η ειρήνη θέλει δύναμη να την αντέξεις»  επισήμανε ο Ορφέας.

«Είμαι βέβαιη, πως υπάρχει όλο και περισσότερο φως! Ίσως πλησιάζει η στιγμή για την ουσιαστική επανένωση. Εύχομαι σύντομα όλες οι κόρες του νησιού να μαζεύουν κυκλάμινα από τον Πενταδάκτυλο και να αναβαπτίζονται στα λουτρά της Αφροδίτης. Αλήθεια, αυτή η θεά αποτελεί ανεπανάληπτο σύμβολο της γεφύρωσης των αντιθέσεων: κατάγεται από την Ανατολή και γεννήθηκε στην Ευρώπη• έσπερνε την έριδα και συνάμα καλλιέργησε την προοπτική της ανάδυσης και της αναγέννησης!», επισήμαινε συχνά η Γκιουλμπέν μετά την εκλογή Ακιντζί, όποτε διαπίστωνε πρόοδο στις συνομιλίες και την ολοένα κι ευρύτερη υποστήριξή τους.

Η Ανάδυση

«Δεν αρκεί να λέμε πως η ανάδυση συνιστά πεπρωμένο της πόλης αλλά πρέπει να αποτελεί κοινό προορισμό!», τόνισε στην ομήγυρη ο Ορφέας στο πανηγύρι της Χρυσορρογιάτισσας, προσπαθώντας να κινητοποιήσει –έγκριτους πια– «αρχαίους» συμμαθητές. Ενστερνιζόμενη το ιδεώδες του καθηγητή η Αντιγόνη ανέλαβε ρόλο χορηγού ενώ η Ρεγγίνα λειτουργούσε ως «πρέσβειρα» στις πόλεις πρώην συμφοιτητών της. Στην Πάφο η Ευρυδίκη ανέλαβε την εποπτεία μαθητικών και φοιτητικών ερευνών, παρουσιάσεων και σεμιναρίων Ιστορίας, με  στόχο την ανάδειξη του πολύχρωμου προσώπου της πόλης και τον εμπλουτισμό του ψηφιδωτού της.

Ο ίδιος ο Ορφέας –ως εθελοντής αλλά και χορηγός– αξιοποιούσε κύρος και γνωριμίες ώστε να φέρει σε ουσιαστική επαφή Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους, Μαρωνίτες και Αρμένιους, παλιννοστούντες, μετανάστες και πρόσφυγες. Σκοπός του ήταν η δραστηριοποίηση ατόμων και συνόλων ώστε να εργαστούν προσωπικά και συλλογικά για την ιχνηλασία του παρελθόντος, τη διαμόρφωση του παρόντος και τον προγραμματισμό του μέλλοντος. «Μιμείστε τους Αθηναίους του Χρυσού Αιώνα. Εφόσον επιμένουμε να μας κρίνουν με γνώμονα την ιστορία μας οφείλουμε να συμπεριφερόμαστε σύμφωνα με τα πρότυπά της και να την εξελίσσουμε», επαινούσε η Ευρυδίκη.

«Μετά από χρόνια νιώθω πως εξελίσσομαι, έξω από το σπήλαιό μου, με οροφή τον ουρανό», εξομολογήθηκε η Αντιγόνη στον Ορφέα ενώ περπατούσαν κάτω από τις καρυδιές και την αυγουστιάτικη πανσέληνο. Με το θαλασσί βλέμμα στον έναστρο ουρανό συνέχισε: «Και η Πάφος μας εξαρχής και απαρέγκλιτα ζήτημα φωτός, θείου, ουράνιου κάλλους».

Ο Ορφέας αγκάλιασε με το βλέμμα και ανανεωμένη αγάπη την ωραία και οξυδερκή ηρωίδα, τη μοναδική δική του Αντιγόνη. Ενώ η σελήνη έφτανε στο απόγειό της γονάτισε μπροστά στη γυναίκα, προσφέροντάς της ένα δακτυλίδι με σμαραγδένιο ήλιο: «Σοφοκλέους Αντιγόνη, υποβάλλω πρόταση γάμου!». «Ορφεύ, ανίκατε μάχαν…». «Παράξενος έρωτας… στη δύση, στον τελευταίο σταθμό»… μελαγχόλησε στιγμιαία ο άνδρας. «Έρωτας… ο διερμηνέας ανθρώπων και θεών, που καθώς βρίσκεται ακριβώς στο ανάμεσο συμπληρώνει το κενό, ώστε το σύμπαν να αποτελεί ένα αδιάσπαστο σύνολο»  τόνισε η γυναίκα, βέβαιη πως έστω και αργά έπρεπε να απολαύσουν την ανεπανάληπτη, ουσιαστική ολοκλήρωση.

* Πλάτων, Συμπόσιον, 202d.

 

Σωτηρία Βασιλείου

Γεννήθηκε στη Λεμεσό το 1985. Είναι υποψήφια διδάκτωρ Ιστορίας στη Φιλοσοφική Σχολή του ΑΠΘ, αριστούχος πτυχιούχος (2007) και διπλωματούχος (2011) της ίδιας σχολής. Στην εργογραφία της συμπεριλαμβάνονται η μονογραφία «Το Ονομαστικόν στη Μακεδονία»(1750-1900): Διαφωτισμός και Ονοματοδοσία, Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2012. Τα άρθρα «Το προσφυγικό ζήτημα μέσα από την εφημερίδα Φως της Θεσσαλονίκης (1922-1930)», Οι Πρόσφυγες στη Μακεδονία, (Μίλητος, 2009) και «Τα παλικάρια τα παλιά και η αποκατάστασή τους κατά την οθωνική περίοδο (1833-1862), Οι ήρωες των Ελλήνων, Ίδρυμα της Βουλής, 2014, οι συλλογές διηγημάτων ΑΝΑΣΑΜΙΑ, ΜΑΖΙ, Λευκωσία 2013 και (μαζί με τον Μ.Αράπ), Διηγήματα (Öyküler), [«Ημερολόγιο Στερεώματος»], Ένωση Λογοτεχνών Κύπρου, Λευκωσία 2014 καθώς και η νουβέλα «Διαμαντένια Γοβάκια», εκδ. τοβιβλίο. Έργα της (κυρίως διηγήματα και νουβέλες) έχουν βραβευτεί σε πανελλήνιους λογοτεχνικούς διαγωνισμούς.            

 

ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ –

( η δημοσίευση θα γίνει με αλφαβητική σειρά)

ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ

Παναγιώτης Βούρος – Δεν είχα μια φίλη σαν τη Γλέντε

Δέσποινα Δρακάκη – Οι δύο ζωγράφοι

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ

Φαιη Ιακωβιδου  – Σ΄ένα τριάρι στα Πατήσια

Φανή Κεχαγιά – Αδιάσπαστη μονάδα

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ

Μαγδαληνή Ματσούκα – 14 Φεβρουαρίου

Ιγνάτιος Μηλιόρδος – Η Γέφυρα

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ

Κυριακή Ξυναριανού– Εαρινή ισημερία

Ντόρα Παπαγεωργίου- Θυμάμαι

ΜΑΡΤΙΟΣ

Έλλη Παπαδοπούλου –Ένας ήρωας

Ιωάννα Παρπούλα – Είκοσι χρόνια μετά

ΑΠΡΙΛΙΟΣ

Μαίρη Πίσια – Για μια Ελίζα

Μαριλένα Ραπανάκη – Τασούλα

ΜΑΙΟΣ

Κώστας Τζικόπουλος – Τ’ αγρίμι

Στέλλα Τσίγγου – Μια μικρή ιστορία αγάπης

ΙΟΥΝΙΟΣ

Μαίρη Φιλιππίδου Κατσανίδου – Θρησκευτικοί φραγμοί

Ρηνιώ Χρυσαδάκου – Των Φώτων

 

 

 

Advertisements