Βραβευμένα διηγήματα: Ζώντας με αριθμούς

Το eyelands κάθε χρόνο γύρω στον Δεκαπενταύγουστο, συνηθίζει να σας κρατάει συντροφιά με λογοτεχνικά κείμενα. Ξεκινάμε με το διήγημα της Λιζ Γκουίνελ «Ζώντας με αριθμούς» που πήρε βραβείο στον πρόσφατο 10ο διεθνή διαγωνισμό μας (αγγλόφωνο τμήμα). Το θέμα του διαγωνισμού ήταν: Αριθμοί. Το διήγημα περιλαμβάνεται βέβαια στην αγγλόφωνη συλλογή με τα καλύτερα διηγήματα από το διεθνές τμήμα, που θα κυκλοφορήσει το Σεπτέμβριο, αλλά θα βρίσκεται και στην αντίστοιχη συλλογή από το ελληνικό τμήμα, μεταφρασμένο στα ελληνικά όπως και όλα τα βραβευμένα διηγήματα του διεθνούς τμήματος. Η ελληνική συλλογή θα κυκλοφορήσει το Νοέμβριο.

numbers (2)

Λιζ Γκουίνελ
Ζώντας με αριθμούς*

Γεννήθηκα την 14η ημέρα του πέμπτου μήνα του 1969. Την ίδια χρονιά ο Απόλλων 11 προσγειώθηκε στο φεγγάρι. Ζύγιζα 4 κιλά και 600 γραμμάρια.

Ζούσαμε σε δίπατο σπίτι στο νούμερο 47 της οδού Καστλ*. Δεν υπήρχε κάστρο και αν υπήρξε ποτέ, κανείς δεν ήξερε πού ήταν.

Το σπίτι μας είχε τροφοδοτικό ρεύματος 240 βολτ και ήταν 43 ετών. Ο αριθμός τηλεφώνου μας ήταν 447105.

Μερικές φορές ο μπαμπάς μας έμοιαζε αξύριστος από τις πέντε το απόγευμα. Μερικές φορές έπινε μια εξάδα μπύρες. Ο κύριος Γουόκερ, ο οποίος έμενε δίπλα, έκανε τον μπαμπά έξαλλο παίζοντας την 9η Συμφωνία του Μπετόβεν την Κυριακή το πρωί.

Ο αδερφός μου είπε: Θα πάω να τον συγυρίσω.

Η μαμά μου είπε: Δεν θα πας.

 

Το όνομα του αδερφού μου είναι Σάιμον. Όταν ήταν έφηβος, άρχισε να ονομάζεται Σάι Κο και έπαιζε συνέχεια αυτή τη βρώμικη πανκ μουσική στο γκαράζ τα βράδια της Πέμπτης με μερικά αγόρια από της γειτονιάς. Χρειάστηκε να καλέσουμε το 999 για να έρθει η Πυροσβεστική μία φορά όταν έβαλαν φωτιά στο γκαράζ. Αφού έφυγε η πυροσβεστική, η μαμά με έστειλε στην κάβα για να αγοράσω δέκα μπουκάλια από το νούμερο έξι.

Ο μπαμπάς είπε: Η μουσική δεν είναι αυτό που ήταν στην εποχή μου. Και έβαλε ξανά το Love Potion No.9 στο πικάπ.

Τις Κυριακές πηγαίναμε στην Εκκλησία και μαθαίναμε για τις Δέκα Εντολές και τον Ιησού που ταΐζει τους Σαράντα Χιλιάδες. Τις καθημερινές έπαιρνα το λεωφορείο 29 για το σχολείο. Στην Ιστορία μάθαμε για τον Ερρίκο τον Όγδοο. Αυτόν που είχε παντρευτεί τις έξι γυναίκες. Μία πέθανε κανονικά, μία επέζησε, δύο διαζύγια, δύο αποκεφαλισμένες.

Στη Βιολογία έμαθα ότι είχα οκτώ πίντες* αίματος στο σώμα μου και μια μέση θερμοκρασία σώματος 37 βαθμών. Στα αγγλικά διαβάζαμε το 1984 και αυτό έβαλε μέσα μου τον φόβο του Θεού και υπήρχαν όλες αυτές οι ιστορίες για τις πυρηνικές βόμβες και τη Ρωσία και οι Frankie Goes to Hollywood τραγουδούσαν για την προειδοποίηση των τριών λεπτών*. Θα ακούγαμε την προειδοποίηση των τριών λεπτών από το  σπίτι μας; Τι θα γινόταν αν ήταν Κυριακή και ο κύριος Γουόκερ μας ξεκούφαινε με τον Μπετόβεν του; Τι θα γινόταν αν δεν ήταν Κυριακή αλλά κάποια άλλη μέρα, όπως για παράδειγμα ένα βράδυ της Πέμπτης, όταν ο Σάιμον και οι φίλοι του έπαιζαν βρώμικη πανκ μουσική στο γκαράζ; Θα την ακούγαμε τότε;

Μερικές φορές, κατά τη διάρκεια των εφηβικών μου χρόνων, ευχόμουν να μπορούσα να γυρίσω πίσω στην απλότητα της παιδικής ηλικίας. Να επιστρέψω στο Goldilocks and the Three Bears, στο The Famous Five, στο Tom’s Midnight Garden*.

Ο αδερφός μου είπε: Μεγάλωσε επιτέλους.

Το καλοκαίρι, ο Σάιμον συνήθιζε να τρέχει πάνω και κάτω στον πίσω κήπο, όπως κάνανε στο Six Billion Dollar Man*. Το σταμάτησε όμως όταν έγινε πανκ. Η μαμά του φώναζε να προσέχει τις ντάλιες από μια ριγέ ξαπλώστρα όπου καθόταν και έπινε Pimms Νο1 και άκουγε τον σταθμό The Three Degrees στο φορητό της ραδιόφωνο.

Η μαμά μού έδωσε χρήματα για να πάω μέχρι το βανάκι του κυρίου Χουίπι να αγοράσω  κορνφλέικς μάρκα 99 για να βγάλω το μυαλό μου από τον πυρηνικό πόλεμο και ο μπαμπάς έχτισε ένα πυρηνικό καταφύγιο στον πίσω κήπο. Χρησιμοποίησε πράγματα που κανείς δεν ήθελε όπως μια παλιά ψωμιέρα και κάτι κυματοειδείς λαμαρίνες σιδήρου που ο κύριος Γουόκερ είχε πετάξει πάνω από το φράχτη. Εγώ έκανα τα επίσημα εγκαίνια κόβοντας ένα νήμα από πλεκτό μαλλί νούμερο τέσσερα της μαμάς που ήταν δεμένο στην είσοδο. Ο μπαμπάς μάζευε κονσέρβες με φασόλια και κομπόστες ροδάκινα κάτω από τις σκάλες για να τα φάμε όταν θα πηγαίναμε στο καταφύγιο.

Ο Σάιμον είπε: Δεν μου αρέσουν τα ροδάκινα.

Ο μπαμπάς είπε: Θα τα φας αν γίνει πυρηνικός πόλεμος.

Ήθελα έναν παπαγάλο που θα μπορούσα να τον μάθω να λέει διάφορα όπως ο Long John Silver*. Η μαμά είπε ότι δεν θα μπορούσα να έχω έναν παπαγάλο γιατί ήταν αλλεργική στους παπαγάλους και μου αγόρασε ένα τροπικό φυτό. Στο τέλος υποχώρησε και με άφησε να πάρω μια γάτα. Ο Σάιμον ήθελε να το ονομάσει Βίσιους από τον ήρωά του τον Sid Vicious*, αλλά ο μπαμπάς είπε ότι δεν μπορείς να λες μια γάτα Βίσιους επειδή αν μεγαλώσει με τέτοιο όνομα θα αρχίσει να δαγκώνει τους ανθρώπους.

Η μαμά είπε: Το Φλάφυ** είναι ένα ωραίο όνομα για γάτα.

Γι ‘αυτό ονομάσαμε τη γάτα Φλάφυ παρόλο που ήταν αγόρι.

Ο Φλάφυ έγινε ο πιστός τετράποδος φίλος μου.

Ο Φλάφυ, ή ο 007, όπως τον ονόμασε ο Σάιμον (δεν ξέρω γιατί), είχε εννέα ζωές. Έπεσε από παράθυρα και έπεσε από δέντρα. Ο μπαμπάς είπε ότι δεν ήταν κανονική γάτα. Τον πήγαμε στον κτηνίατρο με το Ρενό 12 του μπαμπά που έτρεχε με βενζίνη τεσσάρων αστέρων και ο μπαμπάς γκρίνιαζε για τα εκατομμύρια λίρες (έτσι έλεγε) που του φύγανε σε λογαριασμούς κτηνιάτρων και στη συνέχεια αφοσιώθηκε τόσο πολύ στο σχέδιό του να φτιάξει μια υπόγεια σήραγγα διαφυγής από το πυρηνικό καταφύγιο που ξέχασε ακόμη και  τους λογαριασμούς των κτηνιάτρων.

Πρέπει να είναι κατασκευασμένο από σκυρόδεμα; Ή από παλιές κατσαρόλες; Και πού πρέπει να βγάζει; Στην εκκλησία;

Ο Σάιμον είπε: Δεν πρόκειται να καταλήξω σε εκκλησία στον πυρηνικό πόλεμο. Όλες οι γριές αφήνουν τα σάλια τους  στο δισκοπότηρο της Θείας Κοινωνίας.

Η μαμά είπε: Εσύ, νεαρέ μου έτσι κι αλλιώς κατευθύνεσαι ταχύτατα στο δρόμο που οδηγεί σε ένα καυτό μέρος που λέγεται κόλαση.

Τις νύχτες της Παρασκευής, παρακολουθήσαμε το Χαβάη 5-0. O. Ο Σάιμον έπιανε τον Φλάφυ και του έλεγε Πιάσ’ τον Ντάνο!***  μέχρι που η μαμά του είπε να σταματήσει. Έτσι έκανε κι αυτός και μετά άρχισε η εποχή με τις ορμόνες και τα σπυράκια και άρχισε να βγαίνει με τη Σάρα Ντάνλοπ από τον αριθμό 14. Η Σάρα Ντάνλοπ ανήκε σε μια οικογένεια Αντβεντιστών της Έβδομης Ημέρας και πάντα μύριζε θυμίαμα. Μετά από λίγο καιρό ο Σάιμον βαρέθηκε τη μυρωδιά του θυμιάματος και άρχισε τα διπλά ραντεβού,  με τη Μελάνι Ντέιβις από την οδό Μπέικερ. Η μαμά είπε ότι τουλάχιστον τώρα που είχε ανακαλύψει τα κορίτσια, δεν έπαιζε πολύ βρώμικη πανκ μουσική στο γκαράζ τα βράδια της Πέμπτης.

Μερικές φορές, για να ξεφύγει το μυαλό μας από τον πυρηνικό πόλεμο και τις ορμόνες και τα σπυράκια, παραγγέλναμε κινέζικο φαγητό για σπέσιαλ βραδιές.

Η μαμά δεν ήθελε στην αρχή γιατί δεν ήθελε οι άνθρωποι να πιστεύουν ότι υποστηρίζουμε τους Κινέζους που έκαναν άσχημα πράγματα στις τίγρεις.

Ο Σάιμον είπε: Ποιος θα το μάθει;

Η μαμά είπε: Θα βάλουμε τα κουτιά στον κάδο του κυρίου Γουόκερ.

Έτσι, παραγγέλναμε το νούμερο 47 και πετάγαμε τα κουτιά στον κάδο του κυρίου Γουόκερ. Εκείνη το μόνο που ήθελε να παραγγείλει πάντα ήταν: μπάλες γαρίδας με γλυκόξινη σάλτσα.

Ο Σάιμον είπε: Μοιάζουν με αρχίδια ελέφαντα.

Ο μπαμπάς είπε: Το παράκανες.

 

Τα Χριστούγεννα ήταν η αγαπημένη μου εποχή του χρόνου. Η μαμά έβαζε το νόμισμα των έξι πενών στη χριστουγεννιάτικη πουτίγκα μέχρι που ο μπαμπάς έσπασε το δόντι του και είπε τη λέξη με τέσσερα γράμματα και από τότε έβαζε απλώς παραπάνω μπράντι.

Ανοίξαμε τις πόρτες στους Αντβεντιστές για να πουλήσουν τα ημερολόγιά τους και μια χρονιά ο Σάιμον έβαλε ένα μουστάκι στον μικρό Ιησού και το γύρισε πίσω από την πόρτα αριθμός είκοσι τέσσερα και έμεινε στο δωμάτιό του τιμωρία την παραμονή των Χριστουγέννων. Στο σχολείο τραγουδούσαμε για τα τρία πλοία που φεύγουν και τους τρεις σοφούς. Ρώτησα γιατί οι σοφοί θα πήγαιναν χοροπηδώντας και ήταν το ίδιο με το πηδώντας και για να με αποσπάσει από τις σκέψεις μου, παίξαμε Μονόπολι και φάγαμε κέικ σοκολάτα το νούμερο οκτώ. Ένα χρόνο μετά ο μπαμπάς αγόρασε ένα πάρτι την μπύρα Γουάτνεϊ 7 και κάλεσε τον κύριο Γουόκερ  από την διπλανή πόρτα να έρθει. Ο κύριος Γουόκερ ήπιε τόσο πολύ μπύρα που συμφώνησε να υπογράψει ένα κομμάτι χαρτί που υποσχόταν να μην ξαναπαίξει πλέον την 9η Συμφωνία του Μπετόβεν τις Κυριακές το πρωί. Η νίκη ήταν σύντομη: το γύρισε στο κονσέρτο του Μότσαρτ αριθμός τρία από την Πρωτοχρονιά.

Από κοριτσάκι πέρασα στην εφηβεία όταν έβαλα μακιγιάζ Boots 17, πήρα 10 καλσόν και το πρώτο μου μπουκάλι Σανέλ No.5. Αρχίσαμε να γράφουμε από το ραδιόφωνο μια Κυριακή βράδυ. Οι Boomtown Rats τραγούδησαν για τη Mary of the Fourth Form, ο Billy Idol τραγούδησε για το Sweet 16 και οι New Musik ακουγόταν το Living by Numbers. Χόρευα όλο το καλοκαίρι στο 99 Red Balloons και το Heaven 17 και πήγαμε διακοπές στην Ισπανία με ένα τζάμπο τζετ 747.

Μπήκα χαλαρά στα είκοσι μου με νούμερο 4 στα παπούτσια και μέγεθος 14 στο σώμα. (Ποτέ δεν έφτασα στο πολυπόθητο μέγεθος 10 παρά τα εβδομαδιαία μου πρότζεκτ δίαιτας).

Καθώς μεγάλωσα, το πυρηνικό καταφύγιο στον πίσω κήπο μας έχασε τη σημασία του και χρησιμοποιήθηκε για την αποθήκευση επίπλων κήπου και οτιδήποτε δεν ξέραμε τι να κάνουμε. Ο χρόνος πέρασε και η απειλή των σύννεφων σε σχήμα μανιταριού και τα κόκκινα κουμπιά υποχώρησαν και διάφορα άλλα είδη απειλών εισήλθαν στον κόσμο μας.

Επιβίωσα μια καλοκαιρινή βραδιά σε μια σκηνή με άνεμο δέκα μποφόρ και είδα διάφορους ενοίκους του αριθμού 10 της Downing Street (πρωθυπουργική κατοικία) να έρχονται και να φεύγουν. Μάθαμε ότι η ένδειξη E στα τρόφιμα που δείχνει τα προσθετικά ήταν καταστροφή και αναρωτηθήκαμε πόση καταστροφή μας είχε προκαλέσει το E110 (στο χρώμα του ηλιοβασιλέματος) που είχαμε φάει ως παιδιά σε πορτοκαλί ζαχαρωτά, πατατάκια και γλειφιτζούρια.

Πέρασε περισσότερος χρόνος. Το πυρηνικό καταφύγιο διαλύθηκε και το έδαφος που το περιείχε έγινε τουαλέτα του Φλάφυ έως ότου, στα βαθιά γηρατειά των 16 του χρόνων, τα νεφρά του σταμάτησαν. Ο μπαμπάς έσκαψε μια τρύπα και τον έθαψε στο έδαφος που είχε προηγουμένως αφιερωθεί στην επιβίωση και έφτιαξα έναν μικρό ξύλινο σταυρό, τον οποίο η μαμά πέταγε πάντα με το χλοοκοπτικό και τον έβαζα πάλι πίσω σε λάθος μέρος.

Και τώρα είμαι μεγάλη, πολύ μεγάλη, και υπάρχουν 3D και 5G και τα κινητά τηλέφωνα κυριαρχούν στον κόσμο. Η μέση διάρκεια προσοχής ενός ανθρώπου είναι οκτώ δευτερόλεπτα. Υπάρχουν αριθμοί PIN και αριθμοί για password και κανείς δεν ξέρει πια τον αριθμό του σταθερού σου τηλεφώνου.

Πρέπει να δηλώσετε σε υπολογιστές που έχουν αλγόριθμους και κωδικούς, ότι δεν είστε ρομπότ και είστε πάντα ένατος στην ουρά όταν ζητάτε να μιλήσετε με το γιατρό. Η εθνική λαχειοφόρος αγορά έχει αντικατασταθεί από το Bingo και πρέπει να επιλέγετε τους ίδιους αριθμούς κάθε εβδομάδα, επειδή είναι γρουσουζιά εάν δεν το κάνετε. Τα κουρέματα έχουν αριθμούς:  εκεί που δουλεύω το νούμερο ένα είναι πολύ δημοφιλές στους άντρες.

Ο Σάιμον λέει ότι κοιτάζω πίσω με ροζ γυαλιά.

Λέει, ο αδελφός μου, που παλαιότερα ήταν γνωστός ως Σάι Κο, (στον οποίο μάλλον δεν του αρέσει να του θυμίζεις ότι έχει περάσει τα 50), ότι όταν κοιτάς πίσω όλα μοιάζουν τέλεια. Και λέω, καλά, ίσως είναι επειδή ζούσαμε με διαφορετικούς αριθμούς εκείνες τις μέρες. Ίσως οι αριθμοί που ζούμε αυτές τις μέρες δεν βγάζουν το ίδιο αποτέλεσμα. Ίσως τίποτα δεν βγάζει κάποιο αποτέλεσμα πια.

Κι αυτός με κοιτάει περίεργα γιατί παρόλο που μπορεί να ζούμε με διαφορετικούς αριθμούς, οι ερωτήσεις μου για τη ζωή, τον κόσμο και τα άλυτα αινίγματά του παραμένουν οι ίδιες.

Ο Σάιμον λέει: Ζούμε με αριθμούς. Ζούμε με αριθμούς τώρα.

Και θυμάμαι εκείνο το τραγούδι, ένα τραγούδι που άκουγα εκατό χρόνια πριν.

-.-

 

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Living by numbers, ένα τραγούδι του βρετανικού ποπ γκρουπ New Musik. Αρκετά μεγάλη επιτυχία στις αρχές του 1980.
Castle: κάστρο
 πίντα: μοντάδα μέτρησης βάρους ίση περίπου με μισό λίτρο
Προειδοποίηση τριών λεπτών:
Εννοεί το τραγούδι «Two Tribes» του 1984 που μιλάει για τον φόβο του πυρηνικού πολέμου.
Goldilocks and the Three Bears, The Famous Five, Tom’s Midnight Garden: πασίγνωστα αγγλικά παιδικά βιβλία: Η Χρυσομαλλούσα και τα τρία αρκουδάκια, παραμύθι του 19ου αιώνα που έχει κυκλοφορήσει σε πολλές εκδοχές, Οι Πέντε Φίλοι, της Ένιντ Μπλάιτον, σειρά παραμυθιών για παιδιά, Ο Τομ και ο Κήπος του Μεσονυκτίου, της Φιλίπα Πιρς.
Six Billion Dollar Man:  Αμερικανική σειρά επιστημονικής φαντασίας που προβλήθηκε από το 1973 έως το 1978
Long John Silver: Χαρακτήρας από το Νησί των Θησαυρών που είχε μαζί του πάντα έναν παπαγάλο
Sid Vicious: (μτφ. βίαιος) μέλος του συγκροτήματος Sex Pistols
Φλάφυ:  χνουδωτός
Πιάσ’ τους Ντάνο:  Πασίγνωστη (στη δεκαετία του ’70) φράση του επιθεωρητή Μαγκάρετ του σήριαλ Χαβάη 5-0 στον βοηθό του, τον Ντάνο, όταν έφτανε η ώρα να πιάσει τους «κακούς».
Downing Street : Η οδός όπου βρίσκεται η πρωθυπουργική κατοικία

 

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ
Η Λιζ Γκουίνελ γράφει διηγήματα, και έχει βραβευτεί αρκετές φορές, Ήταν μέσα στους φιναλίστ του Elle Magazine New Talent Awards το 2014, ενώ ήταν πρώτη και τρίτη, αντίστοιχα, στον διαγωνισμό διηγήματος του From το 2013 και έχει πάρει το πρώτο βραβείο στο διαγωνισμό σύντομου διηγήματος επιστημονικής φαντασίας Mslexia στο διαδικτυακό περιοδικό Little MS. Ήταν η μεγάλη νικήτρια του διεθνούς διαγωνισμού διηγήματος του eyelands  το 2015, με θέμα Ιστορίες στα Όρια (Borderline stories).  Ζει στο Wiltshire της Αγγλίας.